Text
โครงการนวัตกรรมเพื่อพัฒนาท้องถิ่นตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง : กรณีศึกษาองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในจังหวัดนครสวรรค์และอุทัยธานี
การวิจัยเรื่อง “นวัตกรรมเพื่อพัฒนาท้องถิ่นตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง: กรณีศึกษาองค์กรปกครองส่วน
ท้องถิ่นในจังหวัดนครสวรรค์และอุทัยธานี” เป็นการวิจัยระยะที่ 1 ในชุดโครงการขับเคลื่อนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ทั่วประเทศไทย มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความเป็นเศรษฐกิจพอเพียงตามที่
ศาสตราจารย์ ดร. อภิชัย พันธเสน ได้แบ่งไว้ใน 2 ประเด็นคือ 1) เพื่อศึกษาการประยุกต์ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงใน
การบริหารจัดการภายในองค์กร และสร้างนวัตกรรมเพื่อพัฒนาท้องถิ่น และ และ 2) เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่าง
ระดับความเป็นเศรษฐกิจพอเพียงในแต่ละบริบท และนวัตกรรมเพื่อพัฒนาท้องถิ่น ตลอดจนปัจจัยที่ส่งผล ทั้งแรงจูงใจ
และกลยุทธ์ เงื่อนไขหรือสภาพแวดล้อมที่เอื้อทั้งวัฒนธรรมและทรัพยากรที่จ าเป็น และกระบวนการสร้างความร่วมมือ
และพัฒนาเครือข่าย ด้วยวิธีการเลือกตัวอย่างเฉพาะเจาะจง คือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 6 แห่ง ในจังหวัดนครสวรรค์
ได้แก่ เทศบาลต าบลอุดมธัญญา องค์การบริหารส่วนต าบลเขาดิน และองค์การบริการส่วนต าบลหนองบัว และในจังหวัด
อุทัยธานีคือ เทศบาลต าบลทัพทัน องค์การบริหารส่วนต าบลประดู่ยืน และองค์การบริหารส่วนต าบลห้วยคต การเก็บ
รวบรวมข้อมูลเชิงคุณภาพ ด้วยวิธีการต่าง ๆ ตามประเด็นเนื้อหา คือการการวิจัยเอกสารที่เกี่ยวข้อง การสนทนากลุ่ม
เฉพาะ การสัมภาษณ์และการสังเกตการณ์ทั้งแบบมีและไม่มีส่วนร่วม ตรวจสอบข้อมูลโดยใช้วิธีการสามเส้า
(Triangulation method) และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิจัยเชิงพรรณนาและวิเคราะห์เชิงเนื้อหา
ผลการวิจัยระดับความเป็นเศรษฐกิจพอเพียงของอปท. พบว่าเทศบาลต าบลทัพทันอยู่ในระดับ “เข้าถึง” (272
คะแนน จากคะแนนเต็ม 300 คะแนน) เป็นองค์กรแห่งประโยชน์สุข (เป็นความสุขแบบพุทธ คือนิรามิสสุข-ความสุขที่เป็น
อิสระ สุขจากการสร้างประโยชน์) คือสามารถประยุกต์ใช้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในระดับวิถีชีวิต ขณะที่อปท. ที่
เหลืออยู่ในระดับ “เข้าใจ” เป็นองค์กรแห่งความสุข (เป็นความสุขแบบพุทธ คือสามิสสุข-ความสุขจากการเสพ/มี/เป็น)
คือสามารถประยุกต์ใช้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในระดับวิถีคิด ยกเว้นอบต. หนองบัวและอบต. ห้วยคตมีคะแนนไม่
ผ่านเงื่อนไข ผลรวมข้อ 1 2 และ 3 ไม่น้อยกว่า 70 คะแนน จึงอยู่ในระดับ “ไม่เข้าข่าย” คือยังไม่สามารถประยุกต์ใช้
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในองค์กร
เทศบาลต าบลทัพทันและอบต. เขาดิน มีนวัตกรรมเพื่อพัฒนาท้องถิ่นในพื้นที่สาธารณะคือ พื้นที่/ศูนย์เรียนรู้
ศาสตร์พระราชา และตลาดเจ้าค่ะพื้นที่แลกเปลี่ยนสินค้าการเกษตรตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ส่วนอบต. ประดู่
ยืนและเทศบาลต าบลอุดมธัญญา มีนวัตกรรมเพื่อพัฒนาท้องถิ่นที่เป็นโครงการ การจัดการขยะที่ต้นทาง-หมู่บ้านสะอาด
และกองทุนฌาปนกิจจากขยะ นวัตกรรมทั้งหมดมีด าเนินการอย่างต่อเนื่อง/ท าซ้ า ได้รับแนวปฏิบัติจากพื้นที่อื่น น ามา
ปรับปรุงให้เหมาะสมและสร้างสรรค์กิจกรรมอื่น ๆ เพิ่มเติม เป็นนวัตกรรมแบบส่วนเพิ่ม
ผลการวิเคราะห์เปรียบเทียบพบว่า ระดับความเป็นเศรษฐกิจพอเพียงและนวัตกรรมเพื่อพัฒนาท้องถิ่นแตกต่างกัน
ในเรื่องที่ดินในเขตปฏิรูปการเกษตร (สปก.) ในอปท. ที่มีพื้นที่สปก. สูง มีระดับความเป็นเศรษฐกิจพอเพียงและนวัตกรรมฯ
น้อย เนื่องจากข้อจ ากัดของการใช้พื้นที่สปก. ขณะที่อปท. ที่มีส่วนต่างค่าใช้จ่ายและงบประมาณที่ได้รับการจัดสรรต่ า คือ
สามารถใช้งบที่ไม่สามารถจ้างบุคลากรตามกรอบอัตราก าลัง น ามาใช้ในการจัดท าโครงการใหม่ โดยไม่เหลือไว้เป็นเงินสะสม
ปลายปี มีระดับความเป็นเศรษฐกิจพอเพียงและนวัตกรรมฯ ระดับมาก
นายกของอปท. ทั้ง 4 แห่งมีความชัดเจนในเรื่องภาวะผู้น า ในเรื่องการริ่เริมโครงการใหม่ๆ และมีความเป็น
ผู้ประกอบการที่เริ่มต้นจากสิ่งเล็กแล้วค่อยพัฒนาต่อยอด สามารถสร้างการเรียนรู้ให้กับบุคลากรในองค์กร ที่ส าคัญยัง
สามารถสร้างความร่วมมือกับข้าราชการประจ า ระหว่างผู้น าท้องที่ คือก านัน ผู้ใหญ่บ้าน และผู้น าชุมชน ประชาชนใน
พื้นที่ นอกจากนี้พบว่าผู้บริหารยังมีความสามารถในการระดมทุนจากภายนอกได้ด้วย
ข้อเสนอที่ได้จากการวิจัย หน่วยงานต้นสังกัดควรมีนโยบายในการดูแล/ควบคุมอปท. ที่อยู่ในระดับเข้าใจขึ้นไปที่
มีความยืดหยุ่น และจัดสรรงบประมาณเพิ่มเติมเพื่อให้อปท. เหล่านี้สามารถพัฒนาคุณภาพของการให้บริการประชาชน
จากนวัตกรรมเพื่อพัฒนาท้องถิ่นได้อย่างเต็มที่
No copy data
No other version available